Σάββατο, 04 Ιουνίου 2011 18:40

Μικρές στιγμές - τεύχος 174, Iουλ. 2011

  Στο διάστημα από το 650 έως το 700 μ.Χ., λίγα είναι τα ιστορικά γεγονότα που μνημονεύονται στη Βυζαντινή Ιστορία. Οι αυτοκράτορες αυτής της περιόδου, λ.χ. Κώνστας,  Κων/νος Πωγωνάτος, Ιουστινιανός ο Β΄ κτλ., ελάχιστη αίγλη έχουν σε σχέση με τον Ηράκλειο που προηγήθηκε και τον Λέοντα τον Γ΄τον Ίσαυρο που ακολούθησε. Στον ελλαδικό χώρο,  η περίοδος αυτή είναι εντελώς άσημη. Σημαντικά όμως γεγονότα συμβαίνουν, την ίδια περίπου εποχή, στην Αραβική χερσόνησο. Κάποιος «Μωάμεθ», που έλεγε ότι ήταν προφήτης,  είχε καταφέρει να συσπειρώσει τους νομάδες Άραβες. Δημιούργησε ένα στρατό αποφασισμένων, υποσχόμενος πλούσιες απολαύσεις στον παράδεισο, σε όσους τυχόν  σκοτωθούν «υπέρ πίστεως», με πλούσια φαγητά και ωραίες παρθένες γυναίκες (ουρί),. Μετά το θάνατό του (το 632) οι Χαλίφηδες που τον διαδέχονται συνεχίζουν την ίδια τακτική και γίνονται σοβαρή απειλή για όλη τη Μεσόγειο.

  Σε μια ρεματιά του σημερινού χωριού μας, εκείνα τα άσημα χρόνια, ένα πλατάνι φύτρωνε κι άρχιζε τον κύκλο της ζωής του. Εκ πρώτης όψεως, η πληροφορία αυτή, μοιάζει  εντελώς  περιττή. Για χιλιάδες χρόνια η φύση ακολουθεί την ίδια, αέναη πορεία. Αποκτά όμως εξαιρετικό ενδιαφέρον, αν βεβαιωθούμε ότι αυτός ο πλάτανος, ζει ως σήμερα, το καλοκαίρι του 2011. Μιλάμε για τον πλάτανο που υπάρχει στη βρύση του Κρυονερίου. Τον πλάτανο του «Λουλούδα». Με αυτό το όνομα τον ξέρουμε από τους παππούδες μας. (Προφανώς και  πήρε το όνομά του από το αρχοντικό σπίτι  των «Λουλουδαίων»)

 

  Ο συγκεκριμένος πλάτανος υπολογίστηκε ότι έχει ηλικία 1320 ετών. Την ηλικία αυτή δε θα την πίστευα. Θα τη θεωρούσα υπερβολική. Είναι πολλά, πάρα πολλά τα 1300 χρόνια! Γι’ αυτό και μοιάζει απίστευτη. Το γεγονός που μεταμορφώνει τα πράγματα σε σοβαρά , είναι ότι τη μέτρηση της ηλικίας, την έκανε ο Στέφανος ο Λελούδας. Ο Στέφανος είναι συνταξιούχος γεωπόνος, σοβαρός επιστήμονας, αλλά πάνω από όλα είναι ένας πολύ συγκροτημένος και μετρημένος άνθρωπος. Δεν «πετάει» εύκολα κουβέντες για εντυπωσιασμό. Χρησιμοποίησε την περίμετρο του πλάτανου, για να   υπολογίσει την ηλικία του.

 

  Αν προσπαθήσουμε να συλλογιστούμε όλα αυτά τα χρόνια απλωμένα πάνω στον ιστορικό χρόνο θα ζαλιστούμε. Αν δε κάτσουμε  και τα μετρήσουμε ένα ένα, θα μας φύγει το κεφάλι!

  Ήταν ήδη γεροπλάτανος  και κόντευε τα 800 χρόνια ζωής, όταν στις αρχές του καλοκαιριού του 1453, μάθαινε την πικρή είδηση ότι «Εάλω η Πόλις». Από κάποιον Μωάμεθ  Β', που ήταν λέει Μωαμεθανός κι αυτός και οι  Τούρκοι στρατιώτες του. Την είδηση αυτή, σίγουρα, θα την άκουσε να τη συζητούν πεζοπόροι κάτω από τον ίσκιο του. Με φόβο στην καρδιά κι αγωνία στο βλέμμα, επειδή όλοι καταλάβαιναν πως μετά την Κωνσταντινούπολη, αργά ή γρήγορα θα έρχονταν η σειρά τους. Άλλες ειδήσεις της ίδιας πάνω κάτω περιόδου, πιθανόν και να μην τις άκουσε ποτέ. Έτσι δε θα έμαθε ότι, λίγο  μετά, ένας θαλασσοπόρος με το όνομα Κολόμβος ανακάλυπτε μια νέα Ήπειρο. Αμερική, θα την ονόμαζαν αργότερα.

 

  Τα  χρόνια της ζωής του, ο πλάτανος, τα πέρασε ήσυχα και διακριτικά. Στην ιστορία δεν υπάρχει γι’ αυτόν παρά μια μικρή υποσημείωση. Για κείνη την αποφράδα μέρα! Την Τρίτη 26 Οκτωβρίου του 1943! Τότε, που περάσανε οι Γερμανοί και κάψανε πολλά σπίτια σ’ όλο το χωριό μας. Αυτός, εκείνη τη μέρα, προστάτεψε μέσα στην κουφάλα του  τα πολύτιμα που κρύψανε οι  κάτοικοι του οικισμού. Το καλαμπόκι τους, τα σκεπάσματά τους, τα υπάρχοντά τους δηλαδή.

  Πρόσφερε τον ίσκιο και τη δροσιά του σε όλους, αδιακρίτως. Το ίδιο και το νερό που έτρεχε άφθονο και κρύο από τα πόδια του. Είδε αγωγιάτες, ξωμάχους και τσελιγκάδες να ξαποσταίνουν. Μια μέρα, στα τελειώματα του Σεπτέμβρη του 1881, είδε το βασιλιά και την ακολουθία του να ξεκουράζονται στον ίσκιο του. Ο θρύλος λέει ότι ο βασιλιάς ευχαριστήθηκε το νερό και τον ίσκιο του. Η Ιστορία, που δεν ασχολείται με τέτοιες λεπτομέρειες, μιλάει για την επιθεώρηση από το βασιλιά Γεώργιο των νέων συνόρων του Ελληνικού κράτους. Ο βασιλιάς κινήθηκε κατά μήκος του ποταμού Αράχθου κι έφτασε ως τους Καλαρύτες. 

 

  Άλλα στοιχεία για τη ζωή του δεν έχουμε. Θα  συμπληρώσουμε τα κενά, χρησιμοποιώντας τη φαντασία μας. Όχι όμως την ανεξέλεγκτη, αλλά εκείνη που πειθαρχεί στη λογική.

  Φύτρωσε από μόνος του και δεν τον φύτεψε ανθρώπου χέρι. Κανένας εκείνη την εποχή δε  φύτευε πλατάνια. Η τραχύτητα και η σκληράδα της ζωής των ανθρώπων, καθώς και ο μέσος όρος ζωής τους (δεν έφτανε καν τα  45 χρόνια  το 700 μ. Χ.), καθιστούν περίπου αυτονόητη αυτή την παραδοχή.

 

  Δεν ξέρουμε, αν είχε ανθρώπινη συντροφιά, στη γύρω του περιοχή. Μαρτυρίες για τις πρώτες ανθρώπινες καλύβες στον οικισμό, βρίσκουμε  στο τέλος του προηγούμενου αιώνα. Ωστόσο,  κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει, ότι, περιστασιακά,  μπορεί και να κατοικούσαν κάποιοι άνθρωποι. Μόνιμα πάντως αποκλείεται, γιατί τότε θα βρίσκαμε πέτρινα ίχνη.

  Κοντά του, πρέπει να πάντα να περνούσε κάποιο μονοπάτι. Γνωρίζουμε ότι υπήρχε το μονοπάτι των αγωγιατών, που ξεκινούσε από Μελισουργούς και Πράμαντα κι έφτανε ως την Άρτα. Αυτό όμως αφορά τους τελευταίους αιώνες. Πιστεύω, ότι και πριν από 1300 χρόνια, ο δρόμος περνούσε και τότε μέσα από τις κοιλάδες του χωριού μας. Επειδή αυτή  είναι η πιο σύντομη διαδρομή για να πάει κάποιος από τα Κεντρικά και Βόρεια Τζουμέρκα ως την Άρτα. (Και οι δύο περιοχές ξέρουμε ότι κατοικούνται από την αρχαιότητα.) Ο πεζοπόρος έχει πάντα την «οικονομία»  μέσα του. Δε θα προτιμήσει τις πλαγιές  κι τις ραχούλες, όταν μπορεί  να βαδίσει στο ίσιωμα και στην ευθεία. Κι αν, όντως, περνούσε από την κοιλάδα ο δρόμος , σίγουρα θα περνούσε κοντά στον πλάτανο. Η  πηγή με το νερό αποτελεί ακατανίκητη έλξη.

 

  Το νερό στις ρίζες του υπήρξε ευλογία γι’ αυτόν. Τον έθρεψε και τον θέριεψε. Πιθανόν και να τον προστάτεψε από τους ανθρώπους. Κανένας δε θα διανοούνταν να χαλάσει έναν πλάτανο, ο οποίος προσφέρει νερό και  ίσκιο  στους ταξιδιώτες. Κι έτσι έφτασε ως τις μέρες μας.

 

  Στη σημερινή εποχή, ο πλάτανος, πρέπει να πάρει τη θέση που του αξίζει. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος του οικισμού, προσπαθεί  με ενέργειές του να ανακηρυχτεί  ως μνημείο φυσικής κληρονομάς. Αυτό, εκτός των άλλων, θα σημαίνει και επίσημα αναγνωρισμένη ηλικία. Τις ενέργειες αυτές προωθεί και συντονίζει η δραστήρια αντιπρόεδρος του Συλλόγου κ. Χρύσα Σφήκα. Μακάρι να πετύχει αυτή η προσπάθεια, γιατί θα είναι καλό για το χωριό μας. Θα αποτελεί ένα από τα σημεία αναφοράς, σε όλους τους τουριστικούς οδηγούς της περιοχής των Τζουμέρκων.

 

  • Του Κώστα Σαλαγιάνη: Του Κώστα Σαλαγιάνη

Ο νερόμυλος του Κρυονερίου

Ο νερόμυλος του Κρυονερίου

Ο Νερόμυλος δημιουργήθηκε το 2000 απο τον...

"Το ζεύκι"

Παρουσίαση ταβέρνας "Το ζεύκι" στον Βαθύκαμπο Άρτας    

Άραχθος Χαγιάτι

Άραχθος Χαγιάτι

Το Ξενοδοχείο ''Άραχθος Χαγιάτι'' βρίσκεται στην Φτέρη...

Οινοποιείο Κώστα Βασιλείου

Οινοποιείο Κώστα Βασιλείου

Επισκεφθήκαμε το οινοποιείο του Κώστα Βασιλείου στον...

Καφενείο πλατείας Ναζαίων Κώστα Καλιακάτ…

Καφενείο πλατείας Ναζαίων Κώστα Καλιακάτσου

Τις Απόκριες επισκεφτήκαμε και εμείς το καφενείο...

kalesma